Thực hư phim 'Cô Ba Sài Gòn' sử dụng bí quyết may áo dài của nghệ nhân 69 tuổi Ngọc Ảnh?
Cô Ba Sài Gònlà bom tấn điện ảnh lớn nhất của Việt Nam trong tháng 11 này. Ngay từ những ngày đầu của dự án, bộ phim đã thu hút sự quan tâm của khán giả đại chúng. Đặc biệt, sau buổi ra mắt đầy thành công vào ngày 8/11 vừa qua cùng với những lời nhận xét có cánh từ các khách mời nghệ sĩ, sức nóng của phim ngày càng tăng cao.
Trong phim, có một chi tiết Thanh Mai (Ngô Thanh Vân) truyền lại bí quyết may áo dài cho hai cô con gái Như Ý (Ninh Dương Lan Ngọc) và Thanh Loan (Oanh Kiều). Không sơ sài qua loa đại khái, bộ phim đã nêu rõ từng bước một để có thể tạo thành một chiếc áo dài đẹp và mang đậm màu sắc truyền thống.
Tuy nhiên, mặc dù bộ phim chưa được chính thức ra mắt (ngày 10/11 khởi chiếu trên toàn quốc) nhưngCô Ba Sài Gònvướng nghi vấn "mượn" bí quyết may áo dài từ nghệ nhân 69 tuổi Ngọc Ảnh ở Phan Thiết để đưa vào phim. Bà Nguyễn Thị Ngọc Ảnh sống tại đường Võ Hữu, khu phố 2, phường Phú Thủy, Phan Thiết, chủ hiệu may áo dài Xuân Ảnh - tên được ghép từ tên của hai vợ chồng bà. Trong một bài phỏng vấn vớiBáo Bình Thuậnvào năm 2015, nghệ nhân Ngọc Ảnh đã không ngại chia sẻ những công đoạn may áo dài.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Ảnh đang đo, cắt vải. Ảnh: Đình Hòa (báo Bình Thuận)
Theo chị, may áo dài là nhọc công nhất, bởi một chiếc áo dài không hề giống như chiếc áo sơ mi hay áo kiểu. Áo dài đòi hỏi người thợ sự tỉ mỉ đến từng chi tiết do đường nét và kiểu dáng rất riêng của nó. Ngoài ra, áo dài càng không phải là chiếc áo… ai cũng có thể mượn mặc, nó là áo của riêng mỗi người.
"Một chiếc áo dài hoàn chỉnh phải qua 5 giai đoạn: Đo, cắt, ráp, luôn - kết nút và ủi. Năm khâu đó, không khâu nào quan trọng hơn khâu nào, tất cả đều phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn thì chiếc áo may ra mới đẹp!" - chị cho hay.
Đặc biệt, người đo áo dài sẽ là người vẽ, cắt, còn người ráp áo thì phải là thợ của tiệm, có kinh nghiệm, rành rẽ với cách ráp nối sao cho ăn ý với người cắt, nếu không áo dài sẽ bị hỏng ngay (mỗi thợ đều có một cách đo, cách cắt, cách ghi nhận đặc điểm riêng biệt của khách khác nhau. Chẳng hạn như vai xuôi, vai ngang, vai bên cao, bên thấp)… Những ghi nhận này giúp người thợ tính ra cách tăng, giảm một số chi tiết trên áo nhằm phù hợp hơn với cơ thể người mặc.
Tiếp đến là khâu cắt, người trong nghề còn gọi là "xếp tà". Áo dài có đẹp hay không tùy thuộc vào lúc "canh chỉ", có nơi gọi là "canh vải". Thợ cắt phải "canh" làm sao cho đúng thì tà mới "úp", nếu không tà sẽ bị "dạt". "Chẳng ai chịu khoác lên người chiếc áo dài bị "dạt tà" cả!" - chị Ảnh tiết lộ. Như vải trơn một màu thì dễ, gặp loại vải có hoa văn to thì ngoài việc "canh chỉ", thợ cắt còn phải tính toán, canh các hoa văn đó sao cho đối xứng với tà trước, tà sau. Và khi cắt xong phần nào thì phải lấy bàn ủi ủi ngay phần đó cho vải được thẳng thớm, để lúc ráp cũng sẽ dễ dàng hơn.
Theo những thợ may áo dài, phần khó nhất khi cắt may áo dài là lên "4 canh tà" (4 đinh áo) ở gần mông" vì áo dài phải mặc úp tà, hai tà trước sau phải đứng thẳng với nhau. Phần khó kế tiếp là khâu viền cổ, viền tà, viền tay, đường viền phải nhuyễn thì áo dài mới đẹp. Sự khéo léo của người thợ còn được thể hiện trên chiếc áo người mặc với đường hò cổ, hò nách phải thật ôm, thật thẳng, không bị rút, bị dạt.
Sau cùng là khâu luôn và kết nút, đây là khâu tuy dễ mà… khó vì "kim phải nhuyễn, đường luôn phải ngắn và đều, mũi chỉ không được nổi lên trên bề mặt vải. Nút muốn kết cho đẹp thì sợi chỉ phải trải đều không dồn cục, chiếc áo mới sắc sảo.
Một chi tiết quan trọng nữa cũng là bí quyết của thợ trong nghề may áo dài, đó là khâu ủi áo. Thợ may đến đâu sẽ ủi đến đó tới khi hoàn tất chỉ cần ủi qua một lượt nữa là xong, chiếc áo dài sẽ vừa thẳng lại vừa đứng.
Nguồn: Báo Bình Thuận
Còn trong phimCô Ba Sài Gòn, Thanh Mai đã truyền lại bí kíp may áo dài qua 2 phân cảnh, một là trực tiếp với Thanh Loan, hai là thông qua lá thư mà bà để lại. Khi ghép nội dung của những lời dặn dò ấy, khán giả không khỏi nhận ra sự giống nhau đến bất ngờ của bí quyết trong phim và những gì mà bà Ngọc Ảnh đã chia sẻ trên báo trước đây:
Một chiếc áo dài hoàn chỉnh phải qua 5 giai đoạn: Đo, cắt, ráp, luôn vải, kết nút và ủi. Khâu nào cũng quan trọng hết. Tất cả đều phải có sự phối hợp nhuần nhuyễn, may ra cái áo dài mới đẹp. Người đo phải tinh ý gia giảm thể trạng người mặc, còn người cắt phải ăn ý với người đo. Khâu cắt còn gọi là xếp tà, áo dài có đẹp hay không còn phụ thuộc vào lúc canh chỉ, nhất là canh bốn tà trước sau.
Khó nhất là xếp tà, xếp sao cho khéo, cho hai tà phải úp, chả ai muốn mặc một cái áo dài tà dạt cả. Chú ý chỗ chít eo, mình phải sớt ngay chỗ eo thì nhịp chân mới dài được.
Kế đến là các khâu viền tà, viền cổ, viền tay, đường viền phải nhuyễn, áo dài mới đẹp. Thợ cắt phải canh sao cho đúng thì tà mới úp mông, không bị dạt tà. Vải có hoa văn thì phải canh chỉ cho đối xứng tà trước, tà sau.
Cắt xong rập nào phải ủi ngay rập đó cho thẳng nếp, lúc ráp áo sẽ thẳng thớm hơn. Khâu luôn vải, kết nút là khâu tuy dễ mà khó. Nút muốn kết cho đẹp thì sợi chỉ phải trải đều, không được dồn cục, chiếc áo may ra mới sắc sảo được.
Trích thoại trong phimCô Ba Sài Gòn.
Thực tế, đây cũng không phải là vấn đề đạo nhái gì, vì vốn dĩ đề tài của phimCô Ba Sài Gònlà về áo dài truyền thống cùng những quá trình làm ra được chiếc áo dài như ý. Chính vì thế, trong quá trình tìm hiểu tư liệu để làm phim, nhà sản xuất, biên kịch rất có thể đã tham khảo những tài liệu xưa từ trong các thư viện, báo chí cho đến việc gặp gỡ những nghệ nhân may áo dài.
Ngô Thanh Vân và Ninh Dương Lan Ngọc từng học may áo dài tại xưởng NTK Sĩ Hoàng.
Những tư liệu đời thực được đưa vào phim sao cho chính xác nhất
Hiện tại, phía đại diện phimCô Ba Sài Gònvẫn chưa có phát ngôn gì về vấn đề này. SAOStar sẽ tiếp tục cập nhật tin tức cho khán giả.
Teaser phimCô Ba Sài Gòn.
Bộ phim sẽ chính thức khởi chiếu từ ngày 10/11 trên toàn quốc.
Huỳnh Hoàng
Post a Comment